NAJWIĘCEJ KONFLIKTÓW

Najwięcej natomiast konfliktów – choć występujących „rzadko” i „bardzo rzadko” – odnotować można w średniej szkole artystycznej, szkole pomatu­ralnej i technikum. Najmniej – w liceum zawodowym i szkole podstawowej. Podejmując próbę podsumowania przedstawionych wyników badań należy stwierdzić, iż istnieje wyraźne zróżnicowanie jakości stosunków społecznych istniejących między nauczycielami a uczniami, korespondujące z natężeniem zachowań dewiacyjnych wśród młodzieży.Przeprowadzone badania i ich analiza pozwalają sformułować następujące wnioski:Z wiekiem nieznacznie zmniejsza się częstotliwość stosowania przez mło­dzież przemocy fizycznej.różnicującym przejawianie agresji przez młodzież jest rodzaj szkoły (najczęściej byli agresywni uczniowie ze szkół pomaturalnych).

RZADZIEJ DOŚWIADCZANE

Rzadziej doświadczała narzucania przez nauczycieli ich zdania i różnych decyzji młodzież z liceum zawodowe­go (43,8%), szkoły pomaturalnej (42,9%) i podstawowej (41,5%). Najrzadziej uczniowie z zasadniczej szkoły zawodowej (39, 6%), lecz w tym przypadku 26,5% badanych nie ustosunkowało się do tak sformułowanego twierdzenia. Tego rodzaju sytuacja wzmacnia rzecz jasna istniejące pomiędzy nauczycielami i uczniami konflikty. Sumując pięć pierwszych kategorii odpowiedzi możemy stwierdzić, iż dość często konflikty z nauczycielami miało 686 uczniów (39,6% ogółu badanych). Natomiast brak tego rodzaju konfliktów deklarowało 39,3% ba­danej młodzieży. Biorąc pod uwagę typy szkół należy stwierdzić, iż do konfliktów z nauczycielami dochodziło najczęściej w zasadniczych szkołach zawodowych, następnie w kolejności – technikach, szkołach podstawowych i liceach, choć dotyczyło to w sumie stosunkowo nielicznej grupy uczniów.

KOLEJNE CHARAKTERYSTYCZNA CECHA

Kolejną charakterystyczną cechą nauczycieli, j est brak chęci do zrozumie­nia ucznia, dostrzeżenia jego problemów. „Na ogół nauczyciele nie widzą i nie rozumieją różnych problemów danego ucznia” – twierdziło 48,9% ogółu badanej młodzieży. Sytuacja taka występowała zarówno w szkołach: średniej artystycznej i technikum (ponad 54% badanych), jak i liceum zawodowym (52%), liceum ogólnokształcącym (50,5%), czy zasadniczej szkole zawodo­wej (46,9%). Najkorzystniej problem ten kształtował się w szkole podstawo­wej – chociaż i tutaj 41,4% uczniów wskazywało u swoich nauczycieli brak zrozumienia dla ich problemów. Blisko połowa badanej młodzieży, a zwłasz­cza uczniowie liceum ogólnokształcącego i technikum oraz średniej szkoły artystycznej, sygnalizowali wykorzystywanie przez nauczycieli kar i narzu­canie uczniom swoich opinii i decyzji.

ZNACZNIE GORZEJ

Znacznie gorzej oceniali nauczycieli uczniowie w lice­ach i technikach, natomiast w szkołach: średniej artystycznej i pomaturalnej twierdzili, iż w zdecydowanej większości nauczyciele unikają nawiązywania tego rodzaju kontaktów. Tak więc znaczna część młodzieży (od około połowy aż po 3/4 uczniów w szkole średniej artystycznej), wskazywała na istnienie u swoich nauczycieli negatywnego nastawienia do nawiązywania z uczniami kontaktu. Ze szczególnym nasileniem zjawisko to wystąpiło w szkole artys­tycznej i pomaturalnej. W tej ostatniej nie znalazła się ani jedna osoba, która potwierdziłaby występowanie bliskich kontaktów między nauczycielami i uczniami, przy czym 57,2% badanych uczniów z tej szkoły uchyliło się od odpowiedzi.

SZUKAJĄC PRZYCZYN

Szukając przyczyn występowania zjawiska agresji wśród dzieci i młodzie­ży, można odwołać się do warunków życia rodzinnego czy też funkcjonowa­nia jej w określonych grupach rówieśniczych. Można też – i taką próbę podejmę, zarysować niektóre z agresjogennych czynników środowiska szkolnego. Jak wynika z przeprowadzonych badań, tylko około 1/5 młodzie­ży postrzegała swoich nauczycieli jako osoby, którym zależy na nawiązaniu z uczniami przyjaznych stosunków. Przy czym w pełni przekonanych do tego, iż nauczyciele pragną nawiązać bliskie kontakty z uczniami, było nie­wiele osób, znacznie więcej udzieliło odpowiedzi „raczej tak”. Analizując dokładniej uzyskane wyniki można zauważyć, iż najkorzystniej w tym wzglę­dzie prezentowali się nauczyciele ze szkół podstawowych i zasadniczych zawodowych, gdzie 1 /4 badanej młodzieży zauważała istnienie takich postaw u swoich nauczycieli.

ANALIZUJĄC ZESTAWIENIE

Analizując przedstawione zestawienie, warto zwrócić uwagę na fakt, iż opinie badanej młodzieży dotyczące występowania przemocy słownej wśród kolegów, z deklaracjami osobistego jej stosowania, wykazują znaczną rozbieżność w przypadku młodzieży ze szkoły pomaturalnej i artystycznej, niewielką zaś – wśród uczniów ze szkoły podstawowej i technikum. Głównym źródłem obser­wowanej przemocy słownej, odmiennie niż w przypadku agresji fizycznej, byli tym razem koledzy z grupy rówieśniczej (26,3% ogółu badanych). Prawidłowość ta dotyczyła ponad połowy uczniów ze szkoły pomaturalnej, zaś w pozostałych rodzajach szkół oscylowała wokół 1/4 badanych uczniów, z wyjątkiem szkół: artystycznej i ZSZ, gdzie obejmowała 1/3 diagnozowanej młodzieży. Drugim źródłem przemocy słownej byli koledzy ze szkoły (19,6% badanych), trzecim – filmy video (9,3% ogółu badanych uczniów).

DOPEŁNIENIE

Dopełnieniem prezentowanych danych są informacje dotyczące obserwowanej prrez badaną młodzież agresji. Najczęściej badani uczniowie stykali się z przemocą fizyczną, oglądając filmy video (22,2% ogółu badanych); było to główne źródło obserwowanej agresji dla 41,7% młodzieży ze szkoły artystycznej. W dalszej kolej­ności wystąpiły: przemoc fizyczna doświadczana w grupie rówieśniczej (20,0% ogółu badanych), to z kolei źródło było najważniejsze dla 57,1% młodzieży ze szkoły pomaturalnej, Sn xJki masowego przekazu (głównie telewizja) -15,3% ogółu badanych, oraz agresja w grupie kolegów szkolnych (12,1%). Badania nad stosowaniem przemo- cy słownej potwierdziły w zasadzie formułowaną w literaturze tezę, iż wraz z wiekiem następuje zastępowanie agresji fizycznej przez agresję werbalną. Tego rodzaju prawid­łowość nie wystąpiła jednak w przypadku młodzieży ze szkoły pomaturalnej.

PREZENTOWANY MATERIAŁ

Prezentowany materiał stanowi wstępną relację z badań zrealizowanych na reprezentatywnej próbie młodzieży z ostatnich klas szkoły podstawowej i szkół ponadpodstawowych województwa szczecińskiego (N= 1738). Infor­macje zbierano od młodzieży drogą ankiety i dotyczyły one zarówno agresji i przemocy stosowanej przez kolegów, jak i opinii na temat przemocy stoso­wanej wobec innych przez badanych w ich samoocenach.Analizę zdiagnozowanego zjawiska agresji wśród młodzieży, z uwzględnie­niem zróżnicowań występujących w obrębie poszczególnych rodzajów szkół, do których uczęszczała badana młodzież, jak też porównanie danych dotyczących opinii młodzieży na temat stosowania przez ich kolegów przemocy fizycznej z deklaracjami stosowanej przez siebie przemocy .

PRZEJAWY ZACHOWAŃ AGRESYWNYCH

Zagresji interpersonalnej wśród dzieci i młodzieży stanowi­ło przedmiotbadań wielu autorów (zob. m. in. Kirwil 1988, Wójcik 1984). Można na ich podstawie sformułować wniosek, że częstość zachowań agresywnych zmienia się z wiekiem. Następuje też zastępowanie agresji fizycznej agresją werbalną. Z drugiej strony, w każdej z grup wieko­wych istnieje pewna ilość osób przejawiających agresję znacznie częściej, niż ich rówieśnicy. Celem badań własnych była diagnoza zagrożenia młodzieży takimi obja­wami niedostosowania społecznego, jak narkotyzowanie się i alkoholizowa­nie, stosowanie przemocy, dokonywanie kradzieży oraz przedstawienie czynników sprzyjających przejawianiu przez młodzież tego rodzaju zacho-. W niniejszej pracy koncentruję się na omówieniu wybranych przeja­wów zachowań agresywnych oraz ukazaniu roli szkoły, jako środowiska agresogennego.

WYCHOWANIE NATURALNE

Obecnie, gdy instytucje wychowania naturalnego walczą o biologiczne przetrwanie, wartości narodowe są deprecjonowane jako ksenofobia, zaś chrześcijańskie ośmieszane jako „oszołomstwo” – nie można się dziwić, że młodzież nie ufa społeczeństwu dorosłych i nawet w dramatycznej potrzebie usiłuje radzić sobie sama jak potrafi. Społeczeństwo jednak, które na szeroką skalę rezygnuje z wychowywania młodzieży – skazuje się na zagładę, ze względu na naturalne cechy grup rówieśniczych. Przypomnijmy: są to pry­mitywizm ról społecznych, ubóstwo tradycji oraz żądza nowych doświad­czeń. (Kowalski 1976, Znaniecki 1973) Młodzież sprymitywizowana i wy­korzeniona z historii sama może stworzyć tylko społeczeństwo barbarzyńców. Przywrócenie stosunków wychowawczych między nauczycielami i ucz­niami staje się dzisiaj zatem najwyższym nakazem chwili.

error: Content is protected !!